ĐIỀU GÌ QUYẾT ĐỊNH LỢI ÍCH KÉP VỀ KINH TẾ VÀ MÔI TRƯỜNG TRONG NUÔI TÔM HÙM LỒNG TRÊN BIỂN VIỆT NAM - Tôn , Nữ Hải Âu (Tạp chí Khoa học Quản lý và Kinh tế, 2025)
Nghiên cứu này phân tích sự đánh đổi kinh tế - môi trường của 353 hộ nuôi tôm hùm lồng trên biển Việt Nam, tập trung vào khả năng đồng thời giảm chi phí sản xuất và lượng dinh dưỡng tiêu thụ khi các hộ nuôi áp dụng các biện pháp sản xuất thân thiện với môi trường. Kết quả phân tích cho thấy, phần lớn các hộ nuôi có thể đạt được lợi ích kép về kinh tế và môi trường. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn có những hộ phải đối mặt với sự đánh đổi tiêu cực. Để xác định các yếu tố quyết định đến sự đánh đổi tích cực hay tiêu cực này, nghiên cứu sử dụng mô hình hồi quy nhị phân với biến phụ thuộc có giá trị 0 nếu chi phí sản xuất tăng lên và 1 nếu chi phí sản xuất giảm xuống khi các hộ nuôi hướng đến cải thiện hiệu quả môi trường. Kết quả phân tích cho thấy, các yếu tố như tuổi của chủ hộ và nuôi tôm hùm xanh tác động tích cực đến xác suất đạt được sự đánh đổi tích cực, trong khi tần suất vệ sinh lồng nuôi quá cao và khoảng cách xa tới nguồn ô nhiễm lại có tác động ngược lại. Từ đó, nghiên cứu đề xuất rằng các chính sách và chương trình hỗ trợ nên ưu tiên vào các thực hành quản lý hiệu quả, đặc biệt là tối ưu hóa thức ăn và vệ sinh lồng nuôi, nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành nuôi tôm hùm tại Việt Nam. Từ khóa: Đánh đổi kinh tế - môi trường; Lợi ích kép; Tôm hùm lồng; Yếu tố ảnh hưởng